Zasady montażu poliwęglanu litego

Poliwęglan lity jest jednym z najbardziej uniwersalnych materiałów stosowanych w budownictwie i przemyśle. Dzięki wysokiej przejrzystości, odporności na uderzenia oraz niewielkiej wadze doskonale sprawdza się jako alternatywa dla szkła w miejscach, gdzie liczy się trwałość, bezpieczeństwo i estetyka. Aby jednak materiał zachował swoje właściwości przez wiele lat, konieczne jest prawidłowe zaprojektowanie konstrukcji nośnej oraz montaż zgodny z zasadami technicznymi.

Poniżej przedstawiamy profesjonalny poradnik montażu poliwęglanu litego krok po kroku, uwzględniający najważniejsze zasady doboru grubości płyt, przygotowania konstrukcji oraz stosowania profili i akcesoriów montażowych.

Zanim przejdziemy do zasad, opowiemy czym się różni poliwęglan lity od komorowego?

Zarówno poliwęglan lity, jak i komorowy produkowane są metodą ekstruzji z żywicy poliwęglanowej. Różnią się jednak budową oraz właściwościami użytkowymi, co ma znaczenie przy doborze materiału do konkretnego zastosowania. Zasady montażu poliwęglanu komorowego znajdziesz w osobnym poradniku na naszej stronie.

Poliwęglan komorowy

Poliwęglan komorowy posiada strukturę kanalikową, czyli wewnętrzne przegrody tworzące komory wypełnione powietrzem. Taka budowa sprawia, że materiał ma bardzo dobre właściwości termoizolacyjne, jest lekki, a jednocześnie stabilny i odporny na uszkodzenia. Standardowa szerokość płyt wynosi 2,1 m, długość zazwyczaj 6-7 m, a grubość waha się od 4 mm do 16 mm. Najczęściej stosuje się go do budowy szklarni, oranżerii oraz zadaszeń altan, pergoli i wiat.

Poliwęglan lity bezbarwny zasady montażu

Poliwęglan lity to materiał, który łączy wysoką przejrzystość, odporność na uderzenia oraz niewielką wagę. Jest przezroczysty podobnie jak szkło, ale jednocześnie około dwa razy lżejszy i zdecydowanie bardziej odporny na uszkodzenia mechaniczne. W porównaniu do poliwęglanu komorowego zapewnia nieco słabszą izolację termiczną, natomiast bardzo dobrze sprawdza się jako izolacja akustyczna. Może być obrabiany zarówno na zimno, jak i na gorąco, dzięki czemu znajduje zastosowanie w wielu branżach.

Standardowa szerokość płyt poliwęglanu litego wynosi 2,05 m, a grubość najczęściej mieści się w zakresie od 2 mm do 10 mm.

Zastosowanie poliwęglanu litego

Poliwęglan lity jest materiałem wyjątkowo odpornym na uszkodzenia. Wytrzymuje uderzenia gradu, kamieni oraz silne uderzenia mechaniczne, dzięki czemu nie pęka i nie kruszy się jak szkło. Może być stosowany w szerokim zakresie temperatur, od -40°C do +120°C, co pozwala na użytkowanie przez cały rok.

Standardowe zastosowania poliwęglanu litego obejmują:

• zadaszenia basenów, wiat, altan oraz tarasów,
• elementy ochronne maszyn przemysłowych,
• oszklenia przystanków autobusowych i budynków użyteczności publicznej,
• reklamy, tablice, szyldy oraz osłony ekspozycyjne.

Konstrukcja nośna pod poliwęglan lity

Najważniejszą zasadą przy doborze poliwęglanu litego jest wykonanie odpowiedniej konstrukcji nośnej. To ona odpowiada za trwałość, stabilność oraz bezpieczeństwo użytkowania zadaszenia. Nawet najlepsza płyta nie spełni swojej funkcji, jeśli konstrukcja będzie zbyt słaba lub źle zaprojektowana.

Konstrukcje nośne wykonuje się najczęściej ze stali, aluminium lub drewna. W przypadku tarasów często stosuje się drewno klejone, które łączy wysoką trwałość z estetyką i odpornością na odkształcenia.

Każde zadaszenie powinno być zaprojektowane w taki sposób, aby było odporne na podmuchy wiatru, obciążenia śniegiem oraz umożliwiało swobodną pracę termiczną płyt. Poliwęglan, jako tworzywo sztuczne, zmienia swoje wymiary pod wpływem temperatury, dlatego montaż musi uwzględniać odpowiednie dylatacje.

Jak dobrać grubość płyty na zadaszenie?

Dobór grubości płyty zależy od kilku czynników, jednak kluczowe znaczenie ma lokalne obciążenie śniegiem oraz rozstaw belek. W Polsce obowiązują strefy śniegowe, które określają minimalne wymagania konstrukcyjne dla zadaszeń.

Wartości obciążenia śniegiem w Polsce są następujące:

• I strefa – 70 kg/m2 – zachodnia Polska: część województwa dolnośląskiego, lubuskiego i wielkopolskiego,
• II strefa – 90 kg/m2 – największa strefa obejmująca centralną Polskę: zachodniopomorskie, wielkopolskie, łódzkie, śląskie oraz częściowo mazowieckie, kujawsko-pomorskie, a także Tarnów i okolice,
• III strefa – 120 kg/m2 – województwa: pomorskie, podkarpackie, małopolskie, świętokrzyskie, lubelskie oraz część mazowieckiego, kujawsko-pomorskiego i warmińsko-mazurskiego,
• IV strefa – 160 kg/m2 – województwo podlaskie i część warmińsko-mazurskiego,
• V strefa – 240 kg/m2 – Podhale i Tatry.

W praktyce przy projektowaniu zadaszeń często przyjmuje się bezpieczny zapas, szczególnie w miejscach narażonych na intensywne opady oraz zaleganie śniegu.

Wszystkie płyty poliwęglanu litego mają standardową szerokość 2,05 m. Aby prawidłowo ułożyć płyty, łączenie musi przypadać na krokwie. Z tego powodu zaleca się wykonywanie rozstawu między belkami co 70 cm lub co 102 cm.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze płyt na zadaszenie:

• standardowe wymiary płyt, aby ograniczyć odpady i zoptymalizować koszt materiału,
• lokalizacja zadaszenia oraz ocena narażenia na wiatr i śnieg,
• rozszerzalność cieplna płyt i konieczność dylatacji,
• stopień spadu w przypadku dachu jednospadowego,
• promień gięcia w przypadku konstrukcji łukowych,
• dobór akcesoriów montażowych: profile aluminiowe, uszczelki, podkładki termiczne i wkręty.

Konstrukcja zadaszenia jest najczęściej wykonywana z metalu lub drewna. Przy odpowiednim rozstawie belek i doborze grubości płyty poliwęglan lity nie potrzebuje dodatkowego poprzecznego wzmocnienia i zapewnia stabilność konstrukcji.

Opis tabeli 1. Kratownica drewniana pod poliwęglan lity

A – belki

B – poprzeczki (kontrłaty)

W przypadku oznaczenia “~~” kontrłaty nie są potrzebne i płyty mogą być montowane na samych belkach.

Przykład 1. Obliczenie rozstawu belek i poprzeczek do zadaszenia jednospadzistego pod poliwęglan lity:

Zadaszenie zbudowane na samych krokwiach

Warunki: w województwie lubelskim (III strefa śniegowa do 120 kg/m2) planujemy zbudować wiatę samochodową z poliwęglanu litego. Konstrukcja jest wykonana z metalu. Strona spadku wynosi 3 m, a rozstaw między belkami wynosi 70 cm.

W tej sytuacji można zastosować płyty o grubości od 5 mm i większej. Montaż może odbywać się bez dodatkowych poprzeczek, bezpośrednio na belkach.

Przykład 2.

Zadaszenie zbudowane na łatach i krokwiach

Warunki: w województwie podlaskim (IV strefa śniegowa do 160 kg/m2) planujemy zbudować zadaszenie tarasu z poliwęglanu litego. Konstrukcja jest wykonana z drewna. Strona spadku wynosi 4 m, rozstaw między belkami wynosi 100 cm.

W tej sytuacji konieczne jest zastosowanie kontrłat (poprzeczek). Przy płytach o grubości 4 mm poprzeczki powinny być rozmieszczone co 72 cm, co oznacza zastosowanie 6 kontrłat, aby uzyskać pola konstrukcyjne 100 x 72 cm.

W przypadku montażu na łatach możliwe są dwa rozwiązania:

• Łaty montuje się w krokwie tak, aby belki i poprzeczki były w jednej płaszczyźnie. Wtedy płyta leży na całej powierzchni konstrukcji, a łączenie odbywa się za pomocą profilu aluminiowego górnego z uszczelką.
• Łaty montuje się na krokwiach, a w łaty wcina się na głębokość 15 mm profil aluminiowy dolny z uszczelką gumową. Następnie płyty układa się z uwzględnieniem dylatacji (15-20 mm między płytami) i zamyka profilem górnym aluminiowym, mocując całość wkrętami farmerskimi z podkładką gumową.

Uwagi ogólne do montażu płyt poliwęglanu litego

• Wymagane jest zapewnienie odpowiedniego spływu wody, minimalny spadek to 10° (około 180 mm na 1 m).
• Poliwęglan lity może mieć warstwę ochronną UV z jednej lub z obu stron. Należy zawsze sprawdzić oznaczenia producenta na folii ochronnej.
• W przypadku płyt z filtrem UV jednostronnym płyty montuje się stroną z filtrem na zewnątrz, do słońca.
• Kategorycznie zabrania się chodzenia bezpośrednio po płytach. Podczas montażu należy stosować szerokie deski obejmujące minimum dwie podpory.
• Folię ochronną należy usunąć niezwłocznie po zakończeniu montażu.
• Dylatacje są obowiązkowe – różnica temperatur w skali roku może powodować rozszerzenie płyty o około 3,35 mm na każdy metr długości przy różnicy 50°C.
• Aby uniknąć pęknięć w miejscach przykręcenia, otwór musi być większy od średnicy śruby o 3-4 mm.

Jak i czym docinać poliwęglan lity?

• Do cięcia poliwęglanu litego można używać piły tarczowej, wyrzynarki lub ręcznej piły do metalu. Narzędzia powinny mieć ostrza o drobnych zębach.
• W przypadku płyt o grubości 1-3 mm możliwe jest cięcie ostrym nożem technicznym.
• Podczas cięcia należy zadbać o stabilne podparcie płyty oraz przestrzeganie zasad BHP.

Wiercenie otworów w poliwęglanie litym

• Do wiercenia stosuje się standardowe, ostre wiertła do metalu.
• Otwór musi znajdować się minimum 40 mm od krawędzi płyty, a wiercenie wykonuje się pod kątem 90°.
• Otwór powinien być większy od średnicy śruby o 3-4 mm, aby umożliwić pracę termiczną płyty.

Łączenie płyt z poliwęglanu litego

Jeżeli konstrukcja składa się wyłącznie z krokwi (belek), łączenie płyt musi wypadać na krokwiach, ponieważ to miejsce jest najbardziej narażone na obciążenia. W takim przypadku stosuje się profil aluminiowy z górną uszczelką gumową, a na belki zaleca się zastosowanie taśmy EPDM lub uszczelki dolnej.

Jeżeli konstrukcja zawiera krokwie i kontrłaty umieszczone w jednej płaszczyźnie, łączenie może wypadać pomiędzy krokwiami. Wtedy w łaty wcina się profil aluminiowy dolny z uszczelką gumową na głębokość 15 mm i stosuje profil aluminiowy góra-dół z uszczelkami. Dolna część profilu działa jako stabilne podparcie połączenia płyt.

Analogiczne zasady obowiązują w przypadku konstrukcji, gdzie belki są ułożone wzdłuż budynku lub gdy poprzeczki są montowane na belkach.

Jak zamocować profile łączące aluminiowe?

• Profile przykręca się wkrętami z podkładką gumową (tzw. farmerami).
• Otwory w profilu powinny być większe od średnicy śruby około 1,5 raza.
• Maksymalny odstęp pomiędzy wkrętami to około 35 cm.
• Między płytami należy pozostawić szczelinę dylatacyjną 15-20 mm.

Aby ograniczyć dźwięki wynikające z pracy termicznej materiału, można zastosować uszczelkę dolną lub taśmę piankową EPDM na belkach. Jest to rozwiązanie opcjonalne, ale poprawia komfort użytkowania zadaszenia.

Przykręcenie płyt poliwęglanu litego

Mocowanie płyt to ostatni etap montażu. Folię ochronną należy zdejmować stopniowo, zaczynając od brzegów, aby nie przeszkadzała w montażu profili. Pozostałą część folii usuwa się bezpośrednio po zakończeniu prac.

• Wymagana dylatacja wynosi około 3,5 mm na każdy metr długości lub szerokości płyty.
• Średnica otworu pod wkręt musi być większa od średnicy śruby o 3-4 mm.
• Zaleca się stosowanie podkładek termicznych lub wkrętów z uszczelką EPDM, aby ograniczyć ryzyko przecieków.

Pielęgnacja i czyszczenie płyt poliwęglanu litego

• Zalecane jest okresowe mycie płyt, szczególnie po zimie i sezonie pylenia.
• Do czyszczenia należy używać delikatnego roztworu mydła oraz miękkiej ściereczki.
• Nie stosować szczotek ani ostrych przedmiotów, aby nie zarysować powierzchni.
• Unikać silnych środków ściernych i rozpuszczalników, które mogą uszkodzić warstwę UV.

Wycena poliwęglanu litego oraz akcesoriów montażowych na projekt

Jeżeli planujesz zadaszenie z poliwęglanu litego, do prawidłowej wyceny materiałów potrzebne są podstawowe parametry konstrukcji. Na ich podstawie można dobrać odpowiednią grubość płyt, profile, uszczelki oraz elementy mocujące.

Do przygotowania zestawienia materiałów warto zebrać:

• szerokość zadaszenia (długość spadu od ściany),
• kierunek i wartość procentową spadu,
• długość zadaszenia wzdłuż budynku,
• rozstaw między krokwiami oraz łatami,
• opcjonalnie rysunek techniczny konstrukcji.

Dodatkowo można skorzystać z kalkulatora materiałów na zadaszenie, aby wstępnie oszacować ilość płyt i akcesoriów potrzebnych do montażu.